Đái tháo nhạt: Nguyên nhân và triệu chứng 2021

Đái tháo nhạt, một tình trạng bệnh hiếm gặp nhưng đôi khi vẫn xảy ra. Tỷ lệ người mắc bệnh 1/25000 người. Bệnh xảy ra ở bất kỳ giới tính và độ tuổi, nhưng phần nhiều ở người lớn tuổi và phụ  nữ mang thai.

Đái tháo nhạt là gì?

Đái tháo nhạt, thường được viết tắt là DI, là một dạng bệnh đái tháo đường hiếm gặp, không liên quan đến đường huyết, nhưng lại có chung một số dấu hiệu và triệu chứng.

Xảy ra đái tháo nhạt khiến bạn đi tiểu rất nhiều (đa niệu)nhưng không chữa trị cũng có thể gặp những biến chứng. Biến chứng này gây ra bởi một hormon chống bài niệu gọi là vasopressin

.

Các triệu chứng

  • Bệnh đái tháo nhạt dẫn đến đi tiểu thường xuyên. Trong trường hợp nghiêm trọng, lượng nước tiểu có thể vượt quá 20 lít mỗi ngày.
  • Tăng cảm giác khát do uống quá nhiều nước.

Nếu cơ thể không đáp ứng đủ nước sẽ dẫn đến:

  • Rạn da
  • Mệt mỏi
  • Lú lẫn
  • Chóng mặt và thậm chí đau đầu dữ dội
  • Mất ý thức
  • Trẻ bị chứng này có thể trở nên cáu kỉnh hoặc bơ phờ, cũng có thể bị sốt và nôn mửa.

So sánh bệnh đái tháo nhạt với đái tháo đường như thế nào?

Không nên nhầm lẫn bệnh đái tháo nhạt và đái tháo đường. Hai tình trạng này không liên quan đến nhau, với bệnh đái tháo nhạt là một loại bệnh hoàn toàn khác. Và bệnh đái tháo đường cũng phổ biến hơn nhiều so với đái tháo nhạt.

  • Đái tháo đường xảy ra do tình trạng kháng insulin hoặc thiếu hụt insulin và sau đó là lượng đường huyết cao.
  • Đái tháo nhạt: Phát triển do quá trình sản xuất hormone trong não bị ngưng trệ, hormone này được tiết ra để ngăn thận sản xuất nhiều nước tiểu để giữ nước. Nếu không có hormone này, nước sẽ không được giữ lại và thận liên tục làm việc với công suất tối đa.

Các loại bệnh đái tháo nhạt 

Có 4 loại bệnh đái tháo nhạt, bao gồm:

1. Đái tháo nhạt do thần kinh

Bệnh đái tháo nhạt do thần kinh là một dạng DI gây ra do phần dưới đồi của não. Nó có thể ngừng sản xuất hormon chống bài niệu (ADH), còn được gọi là vasopressin .

Hormone này thông báo cho thận ngừng sản xuất nước tiểu và được thải ra ngoài khi cơ thể có một lượng nước tương đối thấp. Nếu ADH không được sản xuất, thận sẽ tiếp tục sản xuất nước tiểu, dẫn đến việc đi vệ sinh thường xuyên và nguy cơ mất nước cao hơn .

Chấn thương đầu, khối u não hoặc phẫu thuật não đều có thể dẫn đến tổn thương vùng dưới đồi hoặc tuyến yên, có thể ngăn nó sản xuất và lưu trữ ADH.

Việc thiếu oxy đến não, do đột quỵ hoặc chấn thương hô hấp, chẳng hạn như nghẹt thở hoặc chết đuối, có thể gây ra tổn thương để ngăn cản quá trình sản xuất, cũng như một số bệnh nhiễm trùng như viêm màng não.

2. Đái tháo nhạt do thận

Có 2 dạng

Đái tháo nhạt bẩm sinh do thận (nguyên phát)

Có từ khi sinh ra và do một số gen gây ra khiến thận của thai nhi hình thành không đúng cách. Thận chứa các tế bào gọi là nephron có chức năng điều chỉnh lượng nước đi qua nước tiểu và lượng nước được tái hấp thu trở lại cơ thể. 

Các nephron này phản ứng với ADH do vùng dưới đồi tiết ra, và nếu chúng bị tổn thương, chúng có thể bỏ qua ADH, dẫn đến sản xuất nước tiểu liên tục.

Sự biến dạng có thể xảy ra trong cơ thể do sự hiện diện của một số gen bất hảo. Biến dạng này có thể di truyền từ mẹ sang con. Tuy nhiên, điều này rất hiếm khi xảy ra, dường như chỉ ảnh hưởng đến 1 trên 250.000 ca sinh.

Đái tháo nhạt do tác động bên ngoài (thứ phát)

Bệnh đái tháo nhạt này xảy ra sau sinh do các yếu tố bên ngoài làm tổn thương thận và dẫn đến đi tiểu nhiều.

Nhiễm trùng, tắc nghẽn (như sỏi thận) hoặc các dạng tổn thương khác của thận có thể dẫn đến bệnh đái tháo nhạt, vì vậy nếu bạn đã trải qua những dấu hiệu bất thường như đi tiểu quá nhiều, bạn nên liên hệ với bác sĩ.

3. Đái tháo nhạt thai kỳ

Trong khi mang thai, tử cung sản xuất vasopressinase có thể phá vỡ ADH. Các nephrones trong thận không nhận được thông báo ‘ngừng tạo nước tiểu’ nhưng vẫn tiếp tục sản xuất nó dẫn đến hiện tượng tiểu nhiều trong thai kỳ.

Thông thường bệnh đái tháo nhạt thai kỳ sẽ biến mất sau khi mang thai và ít có sự ảnh hưởng đến em bé.

4. Đái tháo nhạt do dipsogenic

Trường hợp này xảy ra do tổn thương thần kinh.. Bệnh đái tháo nhạt do thần kinh khiến bộ não không thể kiểm soát được nhu cầu “khát nước” của cơ thể. Làm cho cơ thể luôn trong tình trạng khát nước, thúc đẩy uống nước, dẫn đến đi tiểu nhiều.

Phương pháp chẩn đoán

Chẩn đoán DI có thể phức tạp vì nó có nhiều triệu chứng của bệnh đái tháo đường. Tuy nhiên, có một loạt các xét nghiệm có thể xác định chính xác bệnh nhân đang mắc phải bệnh gì. 

Bao gồm:

  • Phân tích nước tiểu
  • Xét nghiệm chất dịch có lẫn kèm đạm niệu.
  • Chụp MRI.

Nếu bác sĩ đa khoa cho rằng bệnh nhân có thể mắc bệnh DM, họ sẽ tiến hành xét nghiệm glucose trong nước tiểu, kết quả sẽ âm tính nếu bệnh nhân bị DI.

đái thao

Điều trị đái tháo nhạt

Nếu người bệnh bị DỊ dạng nhẹ, thường chỉ đi ngoài khoảng 3-4 lít nước tiểu mỗi ngày, họ không cần phải uống thuốc, bệnh sẽ được kiểm soát được bằng cách uống nhiều nước.

Điều trị đái tháo nhạt do thần kinh:

  • Desmopressin để điều trị bệnh đái tháo nhạt do thần kinh: Desmopressin là một biện pháp sản xuất của ADH được dùng làm thuốc điều trị đái tháo nhạt. Nó hoạt động thay cho hormone tự nhiên mà cơ thể bạn không thể sản xuất.

Trong các trường hợp DI nghiêm trọng hơn, desmopressin có thể được kê đơn ở dạng viên nén hoặc dạng xịt mũi. Thuốc xịt mũi hiệu quả hơn và đi vào máu nhanh hơn và hiệu quả hơn, nhưng có thể bị chặn do cảm lạnh hoặc cúm. Tuy nhiên thuốc cũng có một số tác dụng phụ: Đau đầu, buồn nôn và ói mửa, chóng mặt.

  • Thuốc lợi tiểu thiazide: Là một loại thuốc làm tăng tỷ lệ đi tiểu nhưng kỳ lạ là có thể giúp ngăn ngừa chứng són tiểu ở bệnh nhân đái tháo nhạt. Lý do vì thiazide làm tăng nồng độ của chất thải trong nước tiểu, có thể gây ra hậu quả là làm giảm lượng nước tiểu tạo ra ở những người bị DI.

Điều trị đái tháo nhạt do thận.

Bệnh thận hư khó điều trị hơn nhiều. Nếu người bệnh đang dùng một loại thuốc có chứa lithium, việc mua đơn thuốc  phải có chỉ định của bác sĩ. Bất kỳ sự thay đổi thuốc nào, cần hỏi ý kiến ​​bác sĩ và họ sẽ cho bạn biết nên dùng thuốc gì hoặc đưa liệu pháp điều trị thay thế.

Thay đổi chế độ ăn uống, tập luyện… cũng giúp giảm bớt các triệu chứng của bệnh. Tuy nhiên, hãy tham khảo ý kiến ​​bác sĩ trước khi thực hiện bất kỳ thay đổi mạnh mẽ nào đối với chế độ ăn uống của bạn .

Bệnh đái tháo nhạt tuy không gây các biến chứng nguy hiểm nhưng lại làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Vì thế nếu thấy có những triệu chứng bất thường nhất là khát nước liên tục, tiểu nhiều, mệt mỏi, mất nước… Người bệnh cần đi khám sớm và có liệu pháp điều trị tích cực.

Chạm để gọi ngay

Contact Me on Zalo